Vahid Online وحید آنلاین

🔻معمای «تیم شش‌نفره» در حکومت ایران

مسعود پزشکیان اخیرا به «تیمی شش‌نفره» در حکومت ایران اشاره کرد که در مورد بحران جاری با آمریکا «اختیار دارند تصمیم بگیرند و تصمیمات با هماهنگی آنها اجرا می‌شود». به دنبال انتشار این اظهارات در مصاحبه با سی‌بی‌اس، رسانه‌های رسمی ایران روایت‌هایی را از ترکیب تیم شش‌نفره منتشر کرده‌اند که عمدتا در مورد پنج نفر مشابه و در مورد نفر ششم متفاوت بوده‌اند. بخش ثابت روایت‌ها اغلب بر رئیس‌جمهور، رئیس مجلس، دبیر شورای عالی امنیت ملی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده کل سپاه تمرکز داشته، هرچند نفر ششم را برخی رئیس قوه قضاییه و برخی وزیر خارجه دانسته‌اند.

اشاره مسعود پزشکیان به وجود این تیم، البته اهمیت داشت، ولی این اشاره نه اولین بار بود که صورت می‌گرفت و نه نشانه تحولی کلیدی در ساختار تصمیم‌گیری کلان، یا مثلا ایجاد نهادی با اهمیتی مشابه شورای عالی امنیت ملی بود.

در تیرماه گذشته، عباس عراقچی در مصاحبه‌ای با برنامه یوتیوبی «ماجرای جنگ» گفته بود چارچوب مذاکرات با آمریکا در شورایی تعیین می‌شود که به «کمیته شش‌نفره» معروف است. توضیحات او اما نشان می‌داد که جایگاه این کمیته پایین‌تر از شعام ـ شورای عالی امنیت ملی ـ و در حد یکی از کارگروه‌های داخلی آن است. عباس عراقچی در گفتگوی خود، مشخصا از کمیته‌ای «در داخل دبیرخانه» شعام سخن گفت که ابتدا «کمیته هسته‌ای» و سپس «کمیته مذاکره» نام گرفته و در نهایت به «کمیته شش‌نفره» معروف شده است. مطابق اظهارات او، این کمیته از مدت‌ها قبل از جنگ چهل‌روزه فعال بوده و در زمان‌های دبیری علی شمخانی و سپس علی لاریجانی در شعام، به‌ترتیب تحت مسئولیت این دو نفر فعالیت می‌کرده است.

البته روایت عباس عراقچی از قرار داشتن این کمیته زیر مسئولیت دبیر شورا، این ابهام را ایجاد می‌کرد که آیا ریاست آن، مانند شعام، با رئیس‌جمهور است یا اینکه سخن از جمعی شش‌نفره است که رئیس‌جمهور را شامل نمی‌شود، ولی جمع‌بندی‌های خود را به رئیس دولت ارائه می‌کند.

در هر صورت، عباس عراقچی تاکید داشت که تصمیم‌های کمیته باید «عینا مانند مصوبات شورای عالی می‌رفت، تایید می‌شد و بعد ابلاغ می‌شد»، که اشاره‌ای به لزوم تایید مصوبات از سوی رهبر جمهوری اسلامی به نظر می‌رسید. او همچنین، به این سوال که آیا تصویب آتش‌بس (موقت) در پایان جنگ چهل‌روزه «با نظر آقا مجتبی» بود یا نه، پاسخ مثبت داد، هرچند در مورد شیوه تصویب گفت: «ارتباط ما با کسانی بود که رابط بودند و مسائل از آن طریق منتقل شد.»

قابل تامل است که مسعود پزشکیان، که در مرداد ماه از دو نوبت دیدار با رهبر جدید جمهوری اسلامی خبر داده بود، در مصاحبه‌هایش در سفر آمریکا هم به همان دو مرتبه ملاقات خود با رهبر اشاره کرد، که نشان می‌داد دیدار جدیدی با مقام اول حکومت نداشته است.

به عبارت دیگر، با گذشت هفت ماه از رهبری مجتبی خامنه‌ای، ارتباط تیم‌های حکومتی با رهبر کماکان به حلقه «رابط» اتکا دارد که، در مورد آن حدس‌های متنوعی مطرح شده است. از جمله، گمانه‌زنی‌هایی که حسین طائب رئیس جدید سازمان بسیج را از افراد موثر این حلقه می‌دانند.

🔹ادامه مقاله در لینک زیر در دسترس است:

https://www.bbc.com/persian/articles/cr9dw7dvjxj1o

@HosseinBastaniChannel