شوک ارزی چگونه از مسیر انتظارات به سطح قیمت‌ها منتقل می‌شود؟
🔗 تورم در تله نااطمینانی
🔵 اقتصاد ایران در سال‌های اخیر نشان داده است که تورم تنها از مسیر رشد نقدینگی تغذیه نمی‌شود؛ شوک‌های ارزی و نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی ابتدا نرخ ارز و انتظارات را تحت تأثیر قرار می‌دهند و سپس با تأخیر، از مسیر هزینه تولید و قیمت کالاها به تورم منتقل می‌شوند؛ وضعیتی که دامنه اثرگذاری سیاست پولی را محدودتر می‌کند.
🧡 در اقتصاد ایران، سیاستگذار پولی فقط با تورمی که از رشد نقدینگی یا تقاضای داخلی شکل می‌گیرد، مواجه نیست؛ از جمله مهم‌ترین موردی که سیاستگذار در اقتصاد ایران به آن دست و پنجه نرم می‌کند، شوک‌های خارجی و نااطمینانی است؛ از تشدید تحریم‌ها و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت تا جنگ ۱۲روزه و ۴۰ روزه و نااطمینانی‌های ناشی از آن.
🧡 داده‌های ماهانه تغییرات نرخ ارز از فروردین ۱۴۰۳ تا تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نرخ ارز آزاد ابتدا روندی نسبتاً تدریجی داشت و از حدود ۶۰ هزار تومان به ۹۲ هزار تومان در پایان ۱۴۰۳ رسید. اما در خرداد ۱۴۰۴، همزمان با جنگ ۱۲روزه، مسیر ارز تغییر کرد و پس از بازگشت تحریم‌های شورای امنیت در مهرماه، جهش شدیدتری شکل گرفت.
🧡 همین‌جا دست سیاستگذار محدود می‌شود. اگر انتظار افزایش نرخ ارز در آینده شکل گرفته باشد، افزایش نرخ سود باید آن‌قدر بزرگ باشد که بتواند بازده مورد انتظار ریالی را در برابر ریسک ارزی جذاب کند؛ در غیر این صورت ممکن است اثر آن بر رفتار دارایی‌ها محدود بماند.
🧡 بنابراین باید گفت شوک خارجی در اقتصاد ایران ابتدا از مسیر ارز وارد می‌شود، سپس با تأخیر به تورم می‌رسد و همزمان انتظارات و رفتار نگهداری پول را تغییر می‌دهد. بنابراین سیاستگذار پولی با یک شوک واحد مواجه نیست؛ با زنجیره‌ای از واکنش‌ها روبه‌روست که هر حلقه آن، اثرگذاری حلقه بعدی را دشوارتر می‌کند.
✍️ جزئیات گزارش در وبسایت دنیای بورس
🌐 وبسایت | 📱 تلگرام
🔗 تورم در تله نااطمینانی
🔵 اقتصاد ایران در سال‌های اخیر نشان داده است که تورم تنها از مسیر رشد نقدینگی تغذیه نمی‌شود؛ شوک‌های ارزی و نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی ابتدا نرخ ارز و انتظارات را تحت تأثیر قرار می‌دهند و سپس با تأخیر، از مسیر هزینه تولید و قیمت کالاها به تورم منتقل می‌شوند؛ وضعیتی که دامنه اثرگذاری سیاست پولی را محدودتر می‌کند.
🧡 در اقتصاد ایران، سیاستگذار پولی فقط با تورمی که از رشد نقدینگی یا تقاضای داخلی شکل می‌گیرد، مواجه نیست؛ از جمله مهم‌ترین موردی که سیاستگذار در اقتصاد ایران به آن دست و پنجه نرم می‌کند، شوک‌های خارجی و نااطمینانی است؛ از تشدید تحریم‌ها و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت تا جنگ ۱۲روزه و ۴۰ روزه و نااطمینانی‌های ناشی از آن.
🧡 داده‌های ماهانه تغییرات نرخ ارز از فروردین ۱۴۰۳ تا تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نرخ ارز آزاد ابتدا روندی نسبتاً تدریجی داشت و از حدود ۶۰ هزار تومان به ۹۲ هزار تومان در پایان ۱۴۰۳ رسید. اما در خرداد ۱۴۰۴، همزمان با جنگ ۱۲روزه، مسیر ارز تغییر کرد و پس از بازگشت تحریم‌های شورای امنیت در مهرماه، جهش شدیدتری شکل گرفت.
🧡 همین‌جا دست سیاستگذار محدود می‌شود. اگر انتظار افزایش نرخ ارز در آینده شکل گرفته باشد، افزایش نرخ سود باید آن‌قدر بزرگ باشد که بتواند بازده مورد انتظار ریالی را در برابر ریسک ارزی جذاب کند؛ در غیر این صورت ممکن است اثر آن بر رفتار دارایی‌ها محدود بماند.
🧡 بنابراین باید گفت شوک خارجی در اقتصاد ایران ابتدا از مسیر ارز وارد می‌شود، سپس با تأخیر به تورم می‌رسد و همزمان انتظارات و رفتار نگهداری پول را تغییر می‌دهد. بنابراین سیاستگذار پولی با یک شوک واحد مواجه نیست؛ با زنجیره‌ای از واکنش‌ها روبه‌روست که هر حلقه آن، اثرگذاری حلقه بعدی را دشوارتر می‌کند.
✍️ جزئیات گزارش در وبسایت دنیای بورس
🌐 وبسایت | 📱 تلگرام