🚨 خلاصه جامع استیون جانسون (SJS) و نکرولیز اپیدرمی توکسیک (TEN) ———————————————
۱. سناریو بیمار
Hx:
بیمار (اغلب جوان یا میانسال) با سابقه مصرف داروی جدید (معمولاً ۱ تا ۳ هفته قبل) مراجعه میکند. شایعترین داروها: داروهای ضدتشنج (کاربامازپین، فنیتوئین)، آنتیبیوتیکها (سولفونامیدها، پنیسیلینها، کلاموکسیکلاو)، NSAIDها (مثل پيروکسيکام) و آلوبورینول.
———————————————
علائم اولیه (پرودروم): تب، کسالت، گلودرد و بیاشتهایی.
———————————————
علائم بالینی: بروز ناگهانی ضایعات پوستی ماکولوپاپولار یا Targetoid، اریتم منتشر، تاول و جدا شدن اپیدرم.
———————————————
درگیری مخاطی: بسیار شایع است (ملتحمه، دهان، دستگاه تناسلی). مثال در تصویر: زن ۲۵ ساله با سابقه تب و گلودرد، مصرف کلاموکسیکلاو از ۳ روز پیش، ضایعات پوستی و مخاطی، کونژنکتیویت چرکی دوطرفه و فوتوفوبی (بدون ارگانومگالی). تشخیص: واکنش دارویی (Drug Reaction).
———————————————
معاینه فیزیکی: علامت Nikolsky مثبت (جدا شدن اپیدرم با فشار جانبی).
———————————————
۲. اقدامات لازم
گام اول و حیاتی: قطع سریع داروی مسبب (Stop the culprit drug).
———————————————
اقدامات حمایتی (Supportive Care):بستری در ICU یا بخش سوختگی، مدیریت مایعات و الکترولیتها (مشابه بیماران سوختگی)، تغذیه مناسب.
———————————————
مدیریت راه هوایی:لولهگذاری زودهنگام در صورت وجود ادم راه هوایی یا دیسترس تنفسی.
———————————————
مشاوره تخصصی:الف) مشاوره چشمپزشکی (برای پیشگیری از چسبندگی ملتحمه)
ب) مشاوره پوست.
———————————————
درمان دارویی: کورتون سیستمیک (Systemic Corticosteroids)، IVIG، سیکلوسپورین. (آنتیبیوتیک پروفیلاکتیک توصیه نمیشود مگر در صورت وجود عفونت اثباتشده).
زخم: پانسمان استریل مشابه بیماران سوختگی.
———————————————
۳. اپروچ
تشخیص:
بر اساس شرح حال (مصرف دارو) + معاینه بالینی (درصد درگیری سطح بدن و مخاطات)———————————————
❓
طبقهبندی بر اساس درصد سطح بدن (BSA):1️⃣ SJS: درگیری کمتر از ۱۰٪ سطح بدن.2️⃣SJS/TEN Overlap: درگیری بین ۱۰ تا ۳۰٪.3️⃣ TEN: درگیری بیش از ۳۰٪ سطح بدن.4️⃣اقدامات اولیه بر اساس ABCDE
A (Airway): ارزیابی راه هوایی و آمادهسازی برای لولهگذاری.
B (Breathing): اکسیژنتراپی.
C (Circulation): مایعدرمانی وریدی (IV Fluids).
D (Disability): ارزیابی وضعیت نورولوژیک.
E (Exposure): محاسبه دقیق درصد BSA درگیر و بررسی کامل مخاطات.
———————————————
۴. تلههای ممتحن و نکات امتحانی مهم
🅰️ تله تشخیص افتراقی: عدم تفریق SJS/TEN از سایر بیماریها مانند اریتم مولتیفرم (که اغلب به دنبال HSV و با درگیری مخاطی کمتر است)، سندرم پوست سوخته استافیلوکوکی (SSSS) (که در کودکان و بدون درگیری مخاطی است) و پمفیگوس.
———————————————
🅱️تله درصدها: اشتباه گرفتن درصد BSA در SJS (زیر ۱۰٪)، Overlap (۱۰-۳۰٪) و TEN (بالای ۳۰٪).
———————————————
🆘 تله داروها: فراموش کردن داروهای شایع مسبب (ضدتشنجها، سولفونامیدها، NSAIDها و آلوبورینول).
———————————————
❌تله درمان: فراموش کردن
اولین قدم که قطع داروی مسبب است. تجویز آنتیبیوتیک پروفیلاکتیک اشتباه است.
———————————————
🔥
نکات کلیدی امتحانی:1️⃣علامت Nikolsky مثبت و درگیری مخاطی از شاخصههای اصلی هستند.
2️⃣در سناریوی بیمار، تب + بثورات پوستی + درگیری مخاطی + سابقه مصرف داروی جدید = شک بالا به SJS/TEN.
3️⃣رویکرد ABC و ارجاع به ICU/بخش سوختگی حتماً در پاسخها ذکر شود.—————————————————
#پوست #اورژانس
—————————————————
🆔 @Salahiat04 | صلاحیت بالینی