Mopic

ما دروغگوهای بسیار ماهری هستیم.



هنر بزرگ زیستنِ مدرن، نه در اصالت، بلکه در مهارت پنهان‌سازی فجایع درونی خلاصه می‌شود.
هر روز صبح، پیش از آنکه چشم در چشم جهان بیرونی بدوزیم، مراسم آیینی تزویر را به جا می‌آوریم:
کت‌وشلوار موجه آدم بودن را تن تنهایی‌مان می‌کنیم، لبخند استاندارد مورد تایید جمع را با چسب ناامیدی روی صورت فیکس می‌کنیم، عطری به تن می‌زنیم که بوی مرگ آرزوها را بپوشاند، و پا می‌گذاریم توی خیابان.
در ظاهر همه‌چیز مرتب است؛ ماشین‌ها رژه می‌روند، کلمات در دهان‌ها صیقل می‌خورند و آدم‌ها به یکدیگر سلام‌های گرم و پوک تحویل می‌دهند. اما هیچ‌کس نمیپرسد پشت این نمای سنگین معماری انسانی، دقیقا چه جنازه‌ای در حال ورم کردن و تجزیه شدن است.

فاجعه زمانی آغاز می‌شود که این نمایش خسته‌کننده به پرده پایانی‌اش می‌رسد. هیاهوی جهان می‌میرد، چراغ اتاق‌ها خاموش می‌شوند، و آینه‌ها دیگر جرات یا حوصله دروغ گفتن ندارند.
آن‌وقت است که نقاب از صورت می‌افتد و سقوط واقعی رخ می‌دهد.
انسان در تاریکی مطلق، دستش را دراز می‌کند و تا آرنج در درون خود فرو می‌برد.
انتظار داری به قلب برسی؟ به تپش زندگی؟ به گرمای یک اصالت انسانی؟
نه.
دستت در لجن‌زاری از تناقض‌های حل‌نشده، پشیمانی‌های لزج، و خروارها حرف قورت‌داده‌ای فرو می‌رود که سال‌هاست گند کشیده‌اند به ریشه‌‌ی جان.
اینجا دیگر پای گناه در میان نیست.
گناه سبک‌وزن است؛
گناه را می‌شود با یک عذرخواهی دم‌دستی، با یک استغفار شبانه، یا حتی با گذشت زمان شست و برد.
گناه، زخمِ بازی است که بالاخره جوش می‌خورد.
اما آنچه ما از آن حرف می‌زنیم، زخم نیست؛ رسوب است.
چرک متراکمی است که طی سال‌ها انباشت مکرر، سکوت‌های اجباری، خیانت‌های خرد خردی که به خودت کرده‌ای، و آرزوهایی که زنده به گور کرده‌ای، ته روح رسوب کرده و با هیچ گریه‌ای، با هیچ آگاهی و با هیچ توبه و مسکنی پاک نمی‌شود.

از نظر روان‌شناختی، این عمیق‌ترین شکل بیگانگی با خود است. انسان در مواجهه با خودش، دچار تهوعی مزمن و درمان‌ناپذیر می‌شود.
تو می‌فهمی که تمام کتاب‌هایی که خوانده‌ای، تمام ایدئولوژی‌هایی که به خاطرشان سینه چاک کرده‌ای، و تمام نقاب‌های روشنفکری یا اخلاقی‌ات، فقط پوسته نازک و شکننده‌ای بوده‌اند کشیده شده روی یک مرداب عمیق و جوشان.
تو از درون تهی، پوسیده و لجن‌آلود شده‌ای؛ اما قانون بقای این جامعه بیمار، به تو دیکته می‌کند که فردا صبح دوباره باید بلند شوی، لباس اتوکشیده بپوشی، توی کافه بنشینی و درباره معنای زندگی حرف بزنی، در حالی که در عمق سینه‌ات، باغچه‌ای از گل‌های سمی و پوسیده در حال گندیدن است.

دردناک‌ترین، شرورانه‌ترین و فجیع‌ترین بخش ماجرا، دقیقا همین آگاهی عریان است.
اگر انسان کور بود، اگر لوکوموتیو مغزش در میانه‌ی این زوال از کار می‌افتاد، باری به این گرانی خفه‌اش نمی‌کرد.

اما فاجعه اینجاست که آدم می‌فهمد.
با تمام پوست و استخوانش لمس می‌کند که چقدر از درون متلاشی، کثیف و تهوع‌آور شده است.
این سیاهی، مثل یک عفونت کهنه‌کار به جان سیستم عصبی می‌افتد؛ تمام خاطرات پاک کودکی را می‌بلعد، رنگ همه‌ی دلخوشی‌ها را کدر می‌کند و اجازه نمی‌دهد حتی یک وجب جا برای پناه بردن به خودت باقی بماند.

فرار کردن؟ این مضحک‌ترین توهم بشر است.
کجا می‌خواهی فرار کنی؟ چطور می‌خواهی خودت را از پوست بیرون بکشی؟
تمام جغرافیای کره زمین را هم که دور بزنی، این بار سنگین، چرک و بدبو، دقیقا زیر همین پوست جا خوش کرده است و زوال را قطره‌قطره به رگ‌هایت پمپاژ می‌کند.

اینجا دیگر انسان قربانی اوضاع نیست، زندانِ خود است.
قفسی خودساخته با میله‌هایی از جنس سکوت و کرختی، که در آن حتی امید هم بوی کپک و عفونت می‌دهد. و در این تاریکی مطلق، تنها کاری که از دست روان خسته‌ی آدم برمی‌آید، خیره شدن به این فروپاشی مطلق است؛ نظاره کردن این حقیقت تلخ و لکه‌دار که زیر تمام این لعاب آبروداری، چه گنداب عظیمی از کثافت عمق وجود تهنشین شده است.