تحلیل کارشناسان POLITICO درباره خطر جنگ گستردهتر آمریکا با ایران
(منتشر شده در POLITICO Magazine – ۲۴ فوریه ۲۰۲۶)
در شرایطی که ایالات متحده بار دیگر در آستانه اقدام نظامی علیه ایران قرار گرفته است، POLITICO از همان گروه هفت کارشناس برجسته که سال گذشته نظرات خود را ارائه کرده بودند، درخواست بهروزرسانی دیدگاههایشان را کرده است. این کارشناسان به بررسی سیاستهای اخیر دولت ترامپ، ریسکهای تشدید درگیری، احتمال دستیابی به توافق و پیامدهای احتمالی تغییر رژیم پرداختهاند.
کارشناسان و نکات اصلی دیدگاههایشان:
۱. رایان کراکر
(سفیر سابق آمریکا در چندین کشور خاورمیانه، کرسیدار برجسته دیپلماسی و امنیت در RAND)
ایران بعید است خواستههای آمریکا مبنی بر توقف کامل غنیسازی، کنار گذاشتن برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی را بپذیرد؛ این موارد را پایههای مشروعیت رژیم میداند. پس از حملات محدود اولیه برای فشار، در صورت عدم موفقیت، عملیات گستردهتر با هدف حذف رهبری رژیم دنبال خواهد شد. با این حال، ایالات متحده نیروهای زمینی اعزام نخواهد کرد و بنابراین هیچ کنترلی بر تحولات پس از حمله نخواهد داشت. نتیجه محتمل: هرجومرج داخلی، خشونت گسترده و قدرتگیری احتمالی گروههای نظامی ناشناخته.
۲. جاناتان پانیکف
(مدیر ابتکار امنیت خاورمیانه شورای آتلانتیک، تحلیلگر سابق اطلاعات ملی)
موفقیتهای پیشین ترامپ (ترور سلیمانی، حملات ژوئن به تأسیسات هستهای و عملیات ونزوئلا) اعتمادبهنفس او را افزایش داده است. با این حال، فقدان اهداف و استراتژی روشن، ریسک پاسخ گسترده ایران (موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا، حملات نامتقارن جهانی) را بسیار بالا میبرد. تغییر رژیم تنها با حملات هوایی محقق نمیشود و نیازمند انشقاق در نیروهای امنیتی ایران است. عدم اقدام نیز میتواند اعتبار بازدارندگی آمریکا را تضعیف کند.
۳. دنیس راس
(فرستاده ویژه سابق خاورمیانه، پژوهشگر برجسته مؤسسه واشنگتن)
حملات محدود پیشین (فوردو، نطنز، اصفهان) کنترلشده باقی ماند و ایران نیز پاسخی محدود داد. ترامپ احتمالاً معتقد است که نیروی محدود میتواند به معامله منجر شود. هر دو طرف از جنگ گسترده اجتناب میکنند، اما یکدیگر را آسیبپذیر میبینند و در حال بازی «مرغ و ماشین» هستند. اگر بقای رژیم در اولویت قرار گیرد، امکان توافق یا عقبنشینی وجود دارد – مشابه آنچه در سال ۱۹۸۸ رخ داد.
۴. ری تکیه
(پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی)
برنامه هستهای ایران پس از حملات ژوئن عملاً نابود شده و غنیسازی صفر عملاً برقرار است؛ بنابراین خواسته «غنیسازی صفر» فاقد منطق عملی است. جنگها پویایی غیرقابل پیشبینی دارند و کشته شدن حتی یک آمریکایی میتواند چرخه بمباران را تشدید کند. عملیات بدون اهداف استراتژیک روشن، خطر بزرگی برای منافع آمریکا ایجاد میکند.
۵. آرش عزیزی
(نویسنده کتاب «آنچه ایرانیان میخواهند»، نویسنده در آتلانتیک)
ترامپ ممکن است از جنگ ۱۲ روزه نتیجه بگیرد که اقدام قاطع به پایان سریع منجر میشود. با این حال، غرور بیش از حد خطرناک است؛ ایران میتواند درگیری را به اسرائیل، مراکز اقتصادی مانند دبی و تنگه هرمز گسترش دهد. در نهایت، رهبران ایران معامله را به جنگ گسترده ترجیح میدهند و این میتواند فرصتی برای توافق یا حتی تحول رژیم ایجاد کند.
۶. رابین رایت
(تحلیلگر ارشد امور خاورمیانه، نویسنده چندین کتاب)
اکثریت آمریکاییها با کمپین نظامی علیه ایران مخالفاند و کنگره هشدار داده که مجوز قانونی وجود ندارد. تجربه افغانستان و عراق نشان داد که سرنگونی رژیم بدون برنامه پس از آن به فاجعه منجر میشود. بسیاری از کشورها – حتی متحدان سنتی مانند بریتانیا – تمایلی به همکاری ندارند. ترامپ هنوز توضیح روشنی درباره آینده پس از تغییر رژیم ارائه نکرده است.
۷. ایان برمر
(رئیس گروه اوراسیا – در مقاله ذکر نشده اما در نسخه قبلی حضور داشت؛ دیدگاه کلی مشابه)
ترامپ به دلیل موفقیتهای پیشین جسورتر شده است. حملات محدود برای آزمایش مذاکره و عقب راندن برنامه هستهای و موشکی محتملتر است، اما اگر به سمت تغییر رژیم برود، میتواند به حمله به تأسیسات انرژی، اختلال در تنگه هرمز و جهش شدید قیمت نفت منجر شود.
جمعبندی کلی
اکثر کارشناسان بر این باورند که حملات احتمالاً از سطح محدود آغاز میشود، اما خطر تشدید سریع به درگیری گسترده، اختلال در بازار انرژی جهانی و بیثباتی شدید داخلی در ایران بسیار بالاست. بدون حضور نیروهای زمینی آمریکا، نتیجه نهایی غیرقابل کنترل خواهد بود. با وجود این، پنجره دیپلماسی هنوز – هرچند بسیار محدود – باز است.
(منتشر شده در POLITICO Magazine – ۲۴ فوریه ۲۰۲۶)
در شرایطی که ایالات متحده بار دیگر در آستانه اقدام نظامی علیه ایران قرار گرفته است، POLITICO از همان گروه هفت کارشناس برجسته که سال گذشته نظرات خود را ارائه کرده بودند، درخواست بهروزرسانی دیدگاههایشان را کرده است. این کارشناسان به بررسی سیاستهای اخیر دولت ترامپ، ریسکهای تشدید درگیری، احتمال دستیابی به توافق و پیامدهای احتمالی تغییر رژیم پرداختهاند.
کارشناسان و نکات اصلی دیدگاههایشان:
۱. رایان کراکر
(سفیر سابق آمریکا در چندین کشور خاورمیانه، کرسیدار برجسته دیپلماسی و امنیت در RAND)
ایران بعید است خواستههای آمریکا مبنی بر توقف کامل غنیسازی، کنار گذاشتن برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی را بپذیرد؛ این موارد را پایههای مشروعیت رژیم میداند. پس از حملات محدود اولیه برای فشار، در صورت عدم موفقیت، عملیات گستردهتر با هدف حذف رهبری رژیم دنبال خواهد شد. با این حال، ایالات متحده نیروهای زمینی اعزام نخواهد کرد و بنابراین هیچ کنترلی بر تحولات پس از حمله نخواهد داشت. نتیجه محتمل: هرجومرج داخلی، خشونت گسترده و قدرتگیری احتمالی گروههای نظامی ناشناخته.
۲. جاناتان پانیکف
(مدیر ابتکار امنیت خاورمیانه شورای آتلانتیک، تحلیلگر سابق اطلاعات ملی)
موفقیتهای پیشین ترامپ (ترور سلیمانی، حملات ژوئن به تأسیسات هستهای و عملیات ونزوئلا) اعتمادبهنفس او را افزایش داده است. با این حال، فقدان اهداف و استراتژی روشن، ریسک پاسخ گسترده ایران (موشکی به اسرائیل و پایگاههای آمریکا، حملات نامتقارن جهانی) را بسیار بالا میبرد. تغییر رژیم تنها با حملات هوایی محقق نمیشود و نیازمند انشقاق در نیروهای امنیتی ایران است. عدم اقدام نیز میتواند اعتبار بازدارندگی آمریکا را تضعیف کند.
۳. دنیس راس
(فرستاده ویژه سابق خاورمیانه، پژوهشگر برجسته مؤسسه واشنگتن)
حملات محدود پیشین (فوردو، نطنز، اصفهان) کنترلشده باقی ماند و ایران نیز پاسخی محدود داد. ترامپ احتمالاً معتقد است که نیروی محدود میتواند به معامله منجر شود. هر دو طرف از جنگ گسترده اجتناب میکنند، اما یکدیگر را آسیبپذیر میبینند و در حال بازی «مرغ و ماشین» هستند. اگر بقای رژیم در اولویت قرار گیرد، امکان توافق یا عقبنشینی وجود دارد – مشابه آنچه در سال ۱۹۸۸ رخ داد.
۴. ری تکیه
(پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی)
برنامه هستهای ایران پس از حملات ژوئن عملاً نابود شده و غنیسازی صفر عملاً برقرار است؛ بنابراین خواسته «غنیسازی صفر» فاقد منطق عملی است. جنگها پویایی غیرقابل پیشبینی دارند و کشته شدن حتی یک آمریکایی میتواند چرخه بمباران را تشدید کند. عملیات بدون اهداف استراتژیک روشن، خطر بزرگی برای منافع آمریکا ایجاد میکند.
۵. آرش عزیزی
(نویسنده کتاب «آنچه ایرانیان میخواهند»، نویسنده در آتلانتیک)
ترامپ ممکن است از جنگ ۱۲ روزه نتیجه بگیرد که اقدام قاطع به پایان سریع منجر میشود. با این حال، غرور بیش از حد خطرناک است؛ ایران میتواند درگیری را به اسرائیل، مراکز اقتصادی مانند دبی و تنگه هرمز گسترش دهد. در نهایت، رهبران ایران معامله را به جنگ گسترده ترجیح میدهند و این میتواند فرصتی برای توافق یا حتی تحول رژیم ایجاد کند.
۶. رابین رایت
(تحلیلگر ارشد امور خاورمیانه، نویسنده چندین کتاب)
اکثریت آمریکاییها با کمپین نظامی علیه ایران مخالفاند و کنگره هشدار داده که مجوز قانونی وجود ندارد. تجربه افغانستان و عراق نشان داد که سرنگونی رژیم بدون برنامه پس از آن به فاجعه منجر میشود. بسیاری از کشورها – حتی متحدان سنتی مانند بریتانیا – تمایلی به همکاری ندارند. ترامپ هنوز توضیح روشنی درباره آینده پس از تغییر رژیم ارائه نکرده است.
۷. ایان برمر
(رئیس گروه اوراسیا – در مقاله ذکر نشده اما در نسخه قبلی حضور داشت؛ دیدگاه کلی مشابه)
ترامپ به دلیل موفقیتهای پیشین جسورتر شده است. حملات محدود برای آزمایش مذاکره و عقب راندن برنامه هستهای و موشکی محتملتر است، اما اگر به سمت تغییر رژیم برود، میتواند به حمله به تأسیسات انرژی، اختلال در تنگه هرمز و جهش شدید قیمت نفت منجر شود.
جمعبندی کلی
اکثر کارشناسان بر این باورند که حملات احتمالاً از سطح محدود آغاز میشود، اما خطر تشدید سریع به درگیری گسترده، اختلال در بازار انرژی جهانی و بیثباتی شدید داخلی در ایران بسیار بالاست. بدون حضور نیروهای زمینی آمریکا، نتیجه نهایی غیرقابل کنترل خواهد بود. با وجود این، پنجره دیپلماسی هنوز – هرچند بسیار محدود – باز است.