📌 زنبورها و راز تولید پلاستیکهای زیستتخریبپذیر
✍️ کریس مودی
🐝 پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا تک (Virginia Tech) با مطالعه گونهای از زنبورهای انفرادی موسوم به زنبورهای سلوفانی (Cellophane Bees) از جنس Colletes، به مادهای طبیعی دست یافتهاند که میتواند الهامبخش نسل جدیدی از پلاستیکهای زیستتخریبپذیر باشد. این زنبورها برای محافظت از لانههای زیرزمینی خود، پوششی پلیمری تولید میکنند که از نظر برخی ویژگیهای ساختاری و حرارتی به پلیاتیلن (PE) شباهت دارد، اما برخلاف آن میتواند در شرایط طبیعی خاک طی چند ماه تخریب شود.
🔬 این پژوهش به سرپرستی دکتر جاناتان کوت (Jonathan Coote)، استادیار گروه زیستمواد پایدار دانشگاه ویرجینیا تک، و با همکاری دکتر لورا روسو (Laura Russo) از دانشگاه تنسی انجام شده است. بررسیها نشان داد که پوشش تولیدشده توسط این زنبورها حاوی یک پلیاستر نیمهبلورین (Semicrystalline Polyester) است که احتمالاً دارای اتصالات عرضی (Crosslinks) میان زنجیرهای پلیمری نیز هست. وجود این ویژگیها در کنار زیستتخریبپذیری سریع ماده، یافتهای قابل توجه در علم پلیمر محسوب میشود.
🌱 نتایج آزمایشها نشان داد که سهم وزنی پلیاستر در پوشش لانه، طی چهار ماه قرارگیری در خاک و شرایط طبیعی محیط، از حدود ۷۳ درصد به ۴۰ درصد کاهش یافته است. این موضوع اهمیت ویژهای دارد، زیرا بلورینگی بالا و وجود اتصالات عرضی معمولاً از عواملی هستند که میتوانند تخریب پلیمرها را دشوارتر کنند.
🧪 پژوهشگران هنوز در حال بررسی سازوکار دقیق این تخریب هستند. یکی از فرضیهها، نقش آنزیمهای استراز (Esterase) در شکستن پیوندهای استری زنجیرهای پلیمری است. همچنین احتمال میرود ساختار بلوری خاص این پلیاستر، دسترسی آب، آنزیمها و میکروارگانیسمها به پیوندهای قابل تخریب را تسهیل کند.
♻️ هدف این تحقیقات، استفاده مستقیم از زنبورها برای تولید صنعتی پلاستیک نیست، بلکه شناسایی اصول شیمیایی و ساختاری مادهای است که طبیعت تولید میکند. پژوهشگران امیدوارند با مهندسی معکوس (Reverse Engineering) این ساختار، پلیمرهایی طراحی کنند که ضمن حفظ ویژگیهای کاربردی مشابه پلیاتیلن، پس از پایان عمر مصرفی در محیط طبیعی سریعتر تجزیه شوند.
🔖 نتایج این پژوهش در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۲۶ در مجله معتبر Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است. این دستاورد نشان میدهد که مطالعه مواد پلیمری طبیعی میتواند راهکارهای تازهای برای یکی از چالشهای اساسی صنعت پلاستیک، یعنی ایجاد تعادل میان دوام در زمان استفاده و زیستتخریبپذیری پس از مصرف، ارائه دهد.
@ESD_TEAM
✍️ کریس مودی
🐝 پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا تک (Virginia Tech) با مطالعه گونهای از زنبورهای انفرادی موسوم به زنبورهای سلوفانی (Cellophane Bees) از جنس Colletes، به مادهای طبیعی دست یافتهاند که میتواند الهامبخش نسل جدیدی از پلاستیکهای زیستتخریبپذیر باشد. این زنبورها برای محافظت از لانههای زیرزمینی خود، پوششی پلیمری تولید میکنند که از نظر برخی ویژگیهای ساختاری و حرارتی به پلیاتیلن (PE) شباهت دارد، اما برخلاف آن میتواند در شرایط طبیعی خاک طی چند ماه تخریب شود.
🔬 این پژوهش به سرپرستی دکتر جاناتان کوت (Jonathan Coote)، استادیار گروه زیستمواد پایدار دانشگاه ویرجینیا تک، و با همکاری دکتر لورا روسو (Laura Russo) از دانشگاه تنسی انجام شده است. بررسیها نشان داد که پوشش تولیدشده توسط این زنبورها حاوی یک پلیاستر نیمهبلورین (Semicrystalline Polyester) است که احتمالاً دارای اتصالات عرضی (Crosslinks) میان زنجیرهای پلیمری نیز هست. وجود این ویژگیها در کنار زیستتخریبپذیری سریع ماده، یافتهای قابل توجه در علم پلیمر محسوب میشود.
🌱 نتایج آزمایشها نشان داد که سهم وزنی پلیاستر در پوشش لانه، طی چهار ماه قرارگیری در خاک و شرایط طبیعی محیط، از حدود ۷۳ درصد به ۴۰ درصد کاهش یافته است. این موضوع اهمیت ویژهای دارد، زیرا بلورینگی بالا و وجود اتصالات عرضی معمولاً از عواملی هستند که میتوانند تخریب پلیمرها را دشوارتر کنند.
🧪 پژوهشگران هنوز در حال بررسی سازوکار دقیق این تخریب هستند. یکی از فرضیهها، نقش آنزیمهای استراز (Esterase) در شکستن پیوندهای استری زنجیرهای پلیمری است. همچنین احتمال میرود ساختار بلوری خاص این پلیاستر، دسترسی آب، آنزیمها و میکروارگانیسمها به پیوندهای قابل تخریب را تسهیل کند.
♻️ هدف این تحقیقات، استفاده مستقیم از زنبورها برای تولید صنعتی پلاستیک نیست، بلکه شناسایی اصول شیمیایی و ساختاری مادهای است که طبیعت تولید میکند. پژوهشگران امیدوارند با مهندسی معکوس (Reverse Engineering) این ساختار، پلیمرهایی طراحی کنند که ضمن حفظ ویژگیهای کاربردی مشابه پلیاتیلن، پس از پایان عمر مصرفی در محیط طبیعی سریعتر تجزیه شوند.
🔖 نتایج این پژوهش در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۲۶ در مجله معتبر Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است. این دستاورد نشان میدهد که مطالعه مواد پلیمری طبیعی میتواند راهکارهای تازهای برای یکی از چالشهای اساسی صنعت پلاستیک، یعنی ایجاد تعادل میان دوام در زمان استفاده و زیستتخریبپذیری پس از مصرف، ارائه دهد.
@ESD_TEAM